Uzay Teknolojileri Konu Anlatımı
7. Sınıf – 1. Ünite – Uzay Teknolojileri Konu Anlatımı
Uzay teknolojileri uzay araştırmalarının uzun yıllar gelişmesi ile ortaya çıkmıştır. İnsanlar uzay araştırmalarını yıldızlar, gezegenlerin hareketi, Dünya dışında yaşam olup olmadığı gibi sorular nedeni ile geliştirmiştir. Uzay araştırmaları sonucu çok farklı araç ve teknolojiler gelişerek insanlığın hizmetine sunulmuştur.
Uzay araştırmaları için uzaya ilk çıkan insan Rus Astronot Yuri Gagarin olmuştur. Daha sonra Ay’a ilk adım atan kişi Neil Armstrong olmuş ve insanlar bu adımlar sonrası araştırmalarını hızlandırmıştır. Uzay araştırmaları için bazı teknolojik araçları açıklayalım.
Uzay Teknolojileri
Uzay mekiği
- Uzaya uydu, insan ya da malzemeleri taşımak için kullanılan ve uçağa benzeyen araçlara uzay mekiği denir.
- Uzay mekikleri uzayda kaldıktan bir süre sonra tekrar Dünyaya gelebilmektedir. Bu nedenle uzay mekikleri birden fazla kullanılabilmektedir.
- İlk uzay mekiği 1961yılında “Vostok 1” adı verilen uzay aracıdır.
Uzay istasyonu
- Uydular, rasathaneler ve uzay sondalarının yetersiz olduğu uzay araştırmaları için kullanılan büyük uzay araçlarıdır.
- Uzay istasyonlarında farklı ülkelerin astronotları aylarca kalabilecek büyüklük ve donanımdadır.
- Uzay istasyonlarında yer çekimi olmadığı için astronotlar egzersiz ve spor ile kaslarının zayıflamalarını engellerler.
- Uzay istasyonlarında birçok tıp, biyoloji, botanik gibi alanlarda araştırmalar yapılmaktadır.
Uzay sondası
- Uzayda fotoğraf ve görüntü almak için kullanılan araştırma araçlarıdır.
- Uzay sondası, rasathanelerden farklı olarak uzayda olumsuz durum olmaması sebebi ile daha etkilidir.
Yapay Uydu
- Gezegenlerin etrafında belirli bir hız ve yörüngede dolanan cisimlere uydu denir. Uydular yapay ve doğal olarak ikiye ayrılmaktadır.
- Dünya’nın etrafında dolanmakta olan Ay, doğal bir uydudur.
- Yapay uydular insanlar tarafından yapılan ve Dünyamız etrafında dolaşmakta olan uzay araçlarıdır.
- Yapay uydular gözlem, haberleşme, internet, telefon, TV ve araştırma amaçlı kullanılmaktadır.
TÜRKİYE’NİN UYDULARI
- İletişim Uyduları
- Türksat 3A
- Türksat 4A
- Türksat 4B
- Türksat 5A
- Türksat 5B
- Gözlem Uyduları
- Göktürk-1
- Göktürk-2, İMECE
Uzay Kirliliği
- Kirlilik Dünya ve Dünya dışında insanların yapay araçlar ile kirlilik yaratmasıdır. Yani uzay kirliliği insanların yapmış olduğu araç ve nesneler ile ortaya çıkmaktadır.
- Uzay kirliliğinin çoğunu fırlatıldıktan sonra yakıtı bitmiş roket parçaları oluşturmaktadır.
- Uzay kirliliğinde uydu, uzay istasyonlarından kopan parçalar ve ömrü tamamlanmış uydular kirliliğine neden olmaktadır.
Yukarıda resimde Dünya etrafındaki kirliliğin yıllar içindeki artışı gösterilmiştir. Ülkelerin uydu sayısının artması sonucu kirlilikte çok fazla olmuştur.
Uzay Teknolojileri Günlük Hayatta Kullanımı
Uzay teknolojileri sayesinde günümüzde evlerde, arabalarda birçok teknolojik aletler hayatımıza girmiştir. Temelde bu eşyalar uzay istasyonu, uydularda kullanılmışken sonrasında insanların kullanımı açısından değişikliğe uğramıştır. Günlük hayatta uzay teknolojilerinden bazı örnekler aşağıda verilmiştir.
1. GPS, navigasyon
Birden fazla uydunun yardımı ile konum tespiti ve yol bulma gibi özellikleri bulunan navigasyonlar uzay teknolojileri sayesinde üretilmiştir.
2. Güneş enerji panelleri
Güneş enerjisi yenilenebilir ve sonsuz enerjisi sayesinde iyi bir enerji kaynağıdır. Uzayda bulunan uzay istasyonları, uydular ve sondalar Güneş ışınları sayesinde enerji üretmektedirler. Günümüzde güneş panelleri sayesinde sıcak su ve elektrik üretimi gerçekleşmektedir.
3. Isıya dayanıklı kıyafet
Uzayda bulunan astronotların kıyafetleri yüksek ısıya dayanıklı kıyafetlerdir. Bu kıyafetler daha sonra itfaiyeciler ve yüksek ısılı bölgelerde yaşayanlar için geliştirilmiştir.
4. Bebek mamaları
Uzay istasyonlarında bulunan astronotların kolay beslenebilmeleri için geliştirilen toz besinler daha sonra bebeklerin besinleri için kullanılmıştır.
5. Dijital termometreler
Uzayda bulunan gezegen ve yıldızların sıcaklığını ölçmeye yarayan araçlar sonrasında tıp alanında ateşölçer olarak üretilmiştir.